Gaudentius Diemel

BEGRIPPEN & BRONNEN

1 Begrippen
Boedelhuisboeken,
Boedelhuisboeken zijn administratieve registers waarin de details van openbare verkopingen (veilingen) van inboedels werden vastgelegd.

Kadastrale kaarten,
De eerste officiële kadastrale kaarten van Nederland stammen uit 1832. Keizer Napoleon gaf al in 1811 opdracht voor de oprichting van een kadaster. De kaarten werden gemaakt om op een eerlijke manier onroerendezaakbelasting te kunnen heffen op basis van bezit en oppervlakte.

Kohier van de personele omslag,
Belasting werd geheven op basis van iemands rijkdom, inkomen of uiterlijke tekenen van welstand (zoals het aantal dienstboden, paarden of de huurwaarde van de woning). Het benodigde bedrag voor de dorpskas (bijvoorbeeld voor armenzorg, reparaties aan wegen of salarissen van dorpsfunctionarissen) werd 'omgeslagen' over de draagkrachtige inwoners.

Morgenboeken,
Morgenboeken waren in de 18de eeuw administratieve registers waarin per perceel werd vastgelegd hoe groot het was (in 'morgens') en wie de eigenaar of gebruiker was. Ze dienden als de voorloper van het huidige kadaster en werden primair gebruikt voor de belastingheffing op onroerend goed en voor het waterbeheer.

Poorterboeken,
Poorterboeken waren de officiële registers van een stad waarin werd bijgehouden wie het poorterrecht (het burgerrecht) had verkregen. Een 'poorter' was een erkend inwoner van een stad met specifieke rechten en plichten. Niet iedereen die in een stad woonde, was automatisch ook een poorter. Veel mensen waren 'ingezetenen' (bewoners zonder burgerrechten).

Protocollen van akten van transport van eigendommen,
Protocollen van akten van transport van eigendommen (vaak transportakten, kwijtscheldingen of opdrachten genoemd) zijn officiële registers waarin de overdracht van onroerend goed, zoals huizen, landerijen en erven, werd vastgelegd. Voordat het Kadaster in 1832 werd ingevoerd, vond eigendomsoverdracht plaats via de lokale rechtbank, meestal de schepenen (stadsbestuur en rechter in één).

Kohier van de personele omslag,
Belasting werd geheven op basis van iemands rijkdom, inkomen of uiterlijke tekenen van welstand (zoals het aantal dienstboden, paarden of de huurwaarde van de woning). Het benodigde bedrag voor de dorpskas (bijvoorbeeld voor armenzorg, reparaties aan wegen of salarissen van dorpsfunctionarissen) werd 'omgeslagen' over de draagkrachtige inwoners.


2 Bronnen
Afkortingen
AR: Archief Hoogheemraadschap van Rijnland
ELO: Erfgoed Leiden en Omstreken
HGA: Haags Gemeentearchief
OAR: Oud Archief Hoogheemraadschap van Rijnland
Daams en De Kort: Daams, F.H.Chr.M. & J.D. de Kort sr (redactie). Over, door en om de Leytsche Dam, Geschiedenis van een gouden gemeente. (Gemeente Leidschendam, 1988)

Pagina 1. GAUDENTIUS’ JEUGD

- Landständisches Archiv. (1717). Schätzungregister 1717. Landständisches Archiv (IV A7), Arnsberg, Duitsland.
- Lucassen, J. (1984). Naar de kusten van de Noordzee: Trekarbeid in Europees perspectief 1600-1900 [Proefschrift, Universiteit Utrecht].
- Lucassen, J. (1995). Tijdelijke of permanente vestiging van Duitsers in Holland. Holland: Historisch Tijdschrift, 27(4/5), 254-262.

Pagina 2. SOCIALE/ECONOMISCHE EN POLITIEKE SITUATIE IN DE
................REPUBLIEK EN STOMPWIJK

- Anonymus (1787). Afschrift akte van aanstelling van de geconstitueerden. Haags Gemeentearchief Toegang 5420-01, inv.nr. 116.
- Boheemen P.J.M van, Jansen F.J. (2016). De Stompwijkse Knip: Akkerlust en haar buurtgenoten. Boheemen.
- Daams, E. De patriotten en de Bataafse Tijd. In: Daams en de Kort
- Koning, L. de, & Leer, K. van der. (2009, maart). De canon van Leidschendam-Voorburg. Stadsmuseum Leidschendam-Voorburg.
- Krogt, R. van der (2003, januari). Kezen, kezen en nog eens kezen. Erfgoed Leidschendam. http://erfgoedleidschendam.nl
- Nijs, T. de, & Beukers, E. (Red.). (2002). Geschiedenis van Holland II: 1572 tot 1795. Verloren.
- Stichting Oud Stompwijk. (z.d.). Boerderijen aan de Dr. van Noortstraat [Foto's]. Beeldbank Oud Stompwijk. https://oudstompwijk.nl

Pagina 3. WAT BRACHT GAUDENTIUS NAAR STOMPWIJK?

- Anonymus. Boedelhuisboeken 1687-1805. Haags Gemeentearchief Toegang 5420-01, inv.nr. 93-95.
- Anonymus. Kohier van de personele omslag, 1644-1787. Haags Gemeentearchief Toegang 5270-01, inv.nr. 177-184.
- Anonymus. Morgenboeken van Stompwijk, 1684-1836 . Oud Archief Hoogheemraadschap van Rijnland, inv.nr. 7514-7525.
- Anonymus. Protocollen van akten van transport van eigendommen, 1674-1809. Haags Gemeentearchief Toegang 5420-01, inv.nr. 25-41.
- Jacob van Kerkhooven. Notarieel archief Stompwijk . Haags Gemeentearchief Toegang 5400-01, inv.nr. 14-25.
- Kadaster Oorspronkelijk Aanwijzende tafels (OAT's) Stompwijk. Beeldbank van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Zie beeldbank.cultureelerfgoed.nl
- Klaas Vis. Kaart van de bedijkte en drooggemaakte landen geleegen onder Stompwijk en Wilsveen. UB Leiden, inv.nr. COLLBN Haven 15 N 9.

Pagina 4. GAUDENTIUS EN DE FAMILIE LELIJVELD IN STOMPWIJK

- Anonymus. Protocollen van akten van transport van eigendommen, 1674-1809. Haags Gemeentearchief Toegang 5420-01, inv.nr. 25-41.
- Anonymus. Registers van aangifte van verkoop van onroerende goederen, 1631-1790. Haags Gemeentearchief Toegang 5420-01, inv.nr. 127-128.
- Kadaster Oorspronkelijk Aanwijzende tafels (OAT's) Stompwijk. Beeldbank van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Zie beeldbank.cultureelerfgoed.nl
- Stichting Oud Stompwijk. (z.d.). Boerderijen aan de Dr. van Noortstraat [Foto's]. Beeldbank Oud Stompwijk. https://oudstompwijk.nl

Pagina 5. GAUDENTIUS VERTREKT MET ZIJN GEZIN NAAR LEIDEN

- Anonymus. Poorterboeken Leiden. Erfgoedcentrum Leiden archief Toegang 0501A, inv.nr. 1271.

Design by Wim Diemel @ 2008
Back to Top